Người sợ lạnh và người sợ nóng trong một nhà: chia nhiệt thế nào

Trong một căn nhà thường có người thấy nóng và người thấy lạnh cùng một lúc, ở cùng một nhiệt độ. Rồi điều hoà bị chỉnh lên chỉnh xuống cả ngày, và không ai thật sự dễ chịu.

Chuyện này không phải ai khó tính. Cảm nhận nhiệt khác nhau giữa người với người là bình thường, và nó phụ thuộc nhiều thứ ngoài con số trên điều khiển.

Vì sao hai người cùng phòng lại thấy khác nhau

Mấy yếu tố thật, không phải chuyện chịu đựng giỏi hay kém:

Vị trí ngồi. Người ngồi thẳng luồng gió điều hoà và người ngồi khuất gió ở hai môi trường khác nhau, dù cùng một phòng.

Mức vận động. Người vừa nấu ăn xong và người ngồi yên đọc sách sinh nhiệt khác nhau rõ rệt.

Quần áo. Nghe hiển nhiên nhưng đây là yếu tố dễ chỉnh nhất mà ít ai nghĩ tới trước khi chỉnh máy.

Tuổi và thể trạng. Người lớn tuổi và trẻ nhỏ thường nhạy hơn với lạnh. Một số tình trạng sức khoẻ cũng ảnh hưởng tới cảm nhận nhiệt — phần này thì hỏi người có chuyên môn y tế nếu thấy khác thường.

Nên trước khi tranh nhau cái điều khiển, xem bốn thứ trên có chỉnh được không đã.

Chia theo chỗ, đừng chia theo giờ

Cách hay dùng nhất là chỉnh nhiệt luân phiên theo giờ — và nó ít khi hiệu quả, vì cả hai đều khó chịu một nửa thời gian.

Cách tốt hơn là tạo ra hai vùng nhiệt trong cùng một nhà.

Hướng gió. Chỉnh cánh gió điều hoà để luồng lạnh không thổi thẳng vào một người. Đây là việc mất ba mươi giây mà đổi được rất nhiều.

Chỗ ngồi. Người sợ lạnh ngồi xa máy hơn, hoặc ở phía có nắng vào.

Quạt nhỏ cục bộ cho người thấy nóng, thay vì hạ nhiệt cả phòng.

Một tấm chăn mỏng hoặc áo khoác để sẵn ở chỗ ngồi thường xuyên của người sợ lạnh.

Bốn cách này cộng lại thường giải quyết được mà không cần ai phải nhường ai.

Đặt một mức rồi thôi

Chỉnh lên chỉnh xuống liên tục làm máy chạy nhiều hơn và phòng cũng không ổn định.

Cách gọn: cả nhà thống nhất một mức cho phòng chung, rồi ai cần khác thì chỉnh bằng mấy cách cục bộ ở trên.

Với phòng riêng thì mỗi người tự quyết phòng mình — đây là chỗ không cần thoả hiệp.

Và nhớ rằng hạ nhiệt độ xuống rất thấp không làm phòng mát nhanh hơn. Máy vẫn chạy cùng một công suất; con số thấp chỉ khiến nó chạy lâu hơn và tốn hơn.

Nếu phòng lâu mát thì vấn đề thường nằm ở chỗ khác: lọc bẩn, máy thiếu bảo dưỡng, phòng hở, hoặc máy không đủ công suất cho diện tích.

Mấy việc làm cho cả nhà dễ chịu hơn

Nhóm này giúp giảm chênh lệch giữa các vùng trong nhà, nên ai cũng được lợi.

Che nắng ở phía nắng gắt — rèm, phim dán, mái che ngoài. Phòng hướng tây không che thì buổi chiều nóng hơn hẳn phòng khác.

Bịt khe hở ở cửa và cửa sổ. Phòng hở thì máy chạy hoài mà vẫn chênh nhiệt giữa các góc.

Quạt trần chạy chậm cùng điều hoà — nó trộn đều không khí nên giảm chênh lệch giữa chỗ này với chỗ kia.

Vệ sinh lọc điều hoà định kỳ. Lọc bẩn làm gió yếu, và gió yếu thì phòng phân tầng nhiệt rõ rệt.

Mấy việc này làm một lần hoặc làm theo lịch, và chúng giải quyết gốc thay vì xử từng lần.

Mùa lạnh: vấn đề ngược lại

Ở miền Bắc và vùng cao thì chuyện đảo chiều — người sợ lạnh muốn kín, người kia thấy bí.

Nguyên tắc vẫn vậy: chia theo chỗ và theo lớp mặc, thay vì đẩy nhiệt cả nhà lên.

Và có một điều đáng nhớ hơn cả chuyện dễ chịu: phòng sưởi kín phải có thông gió. Đốt than, đốt củi hoặc dùng thiết bị đốt trong phòng kín là việc nguy hiểm, không phải chuyện tiết kiệm — đây là chỗ không thoả hiệp được với ai.

Giữ ấm thì bằng lớp mặc, bằng chăn, bằng bịt khe gió lùa, và bằng thiết bị sưởi dùng đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.

Phòng ngủ: chỗ chênh lệch gây ảnh hưởng nhất

Hai người ngủ chung mà một người sợ lạnh là ca khó nhất, vì cả đêm không ai chỉnh được gì.

Mấy cách nhiều nhà dùng:

Hai lớp chăn riêng thay vì một cái chung. Đây là cách đơn giản nhất và hiệu quả nhất — mỗi người tự điều chỉnh mà không đụng tới người kia.

Đặt giường lệch khỏi luồng gió, hoặc chỉnh cánh gió hướng lên trần để gió toả đều thay vì thổi thẳng xuống.

Hẹn giờ tắt hoặc tăng nhiệt về sáng. Nhiệt độ cơ thể hạ về đêm, nên mức dễ chịu lúc mới đi ngủ thường lạnh quá vào gần sáng.

Một cái quạt nhỏ hướng về phía người thấy nóng, để nhiệt phòng giữ ở mức người kia chịu được.

Và nếu một trong hai người thường xuyên ngủ không ngon vì nóng hoặc lạnh thì đáng thử thật sự từng cách một, mỗi cách vài đêm — giấc ngủ ảnh hưởng nhiều hơn là một chuyện dễ chịu vặt.

Khi làm việc ở nhà cả ngày

Người ngồi yên làm việc tám tiếng và người đi ra đi vào có nhu cầu nhiệt rất khác.

Người ngồi lâu lạnh nhanh hơn ở cùng nhiệt độ, nhất là bàn tay và bàn chân. Một đôi tất và một lớp khoác mỏng giải quyết được phần lớn.

Đừng đặt chỗ ngồi ngay dưới hoặc ngay trước luồng gió. Gió thổi liên tục vào vai gáy suốt nhiều giờ là nguyên nhân rất thật của mỏi cổ.

Đứng dậy đi lại mỗi giờ cũng làm ấm người — tiện thể giải quyết luôn chuyện ngồi lâu.

Với nhà có người làm việc tại nhà và người khác ra vào cả ngày, cách công bằng nhất là để người ngồi lâu chọn mức của phòng làm việc, còn phòng chung thì theo mức thống nhất.

Ba điều gọn lại

Một. Cảm nhận nhiệt khác nhau là bình thường, và bốn thứ chỉnh được trước khi đụng tới điều khiển: hướng gió, chỗ ngồi, mức vận động, quần áo.

Hai. Chia theo chỗ chứ đừng chia theo giờ — luân phiên nhiệt độ làm cả hai người khó chịu một nửa thời gian.

Ba. Hạ nhiệt độ rất thấp không làm phòng mát nhanh hơn, chỉ tốn hơn. Phòng lâu mát thì kiểm lọc, kiểm khe hở và kiểm công suất máy.