Mất điện, mất nước, phải rời nhà gấp: chuẩn bị tối thiểu

Mất điện cả khu, nước cúp hai ngày, hoặc phải rời nhà gấp vì cháy ở tầng dưới — mấy chuyện này không xảy ra thường xuyên, nhưng khi xảy ra thì không có thời gian để chuẩn bị.

Phần chuẩn bị tối thiểu không tốn mấy, làm một buổi là xong, và nó nằm ở chỗ ai trong nhà cũng biết.

Biết ba chỗ này trước đã

• Cầu dao điện tổng — ở đâu, gạt xuống hướng nào.
• Van nước tổng, và van riêng của nhà vệ sinh, bếp.
• Van bình gas, và cách khoá nhanh.
• Dán nhãn chữ to lên từng cái, vì lúc hoảng thì không ai nhớ.
• Chỉ cho mọi người trong nhà tận nơi, kể cả người lớn tuổi và trẻ lớn.
• Đừng để đồ chất chắn lối tới ba chỗ đó.

Một hộp để sẵn

1. Đèn pin và pin dự phòng — đèn pin, không phải nến; nến là nguồn cháy.
2. Sạc dự phòng đã sạc đầy, kiểm lại vài tháng một lần.
3. Nước uống đóng chai đủ cho cả nhà vài ngày.
4. Đồ ăn không cần nấu, hạn dùng còn dài.
5. Hộp cứu thương và thuốc người nhà đang dùng hằng ngày.
6. Đặt hộp ở chỗ dễ lấy, không phải trên nóc tủ trong kho.

Giấy tờ: gom một chỗ

• Một cặp chống nước đựng bản sao giấy tờ tuỳ thân, sổ nhà, hợp đồng bảo hiểm.
• Chụp ảnh tất cả và lưu ở hai nơi, một nơi ngoài điện thoại.
• Ghi số liên hệ quan trọng ra giấy — điện thoại hết pin thì bạn không nhớ số ai cả.
• Ít tiền mặt lẻ, vì mất điện thì máy quẹt thẻ cũng ngừng.
• Chìa khoá dự phòng gửi người thân hoặc hàng xóm tin được.

Mất điện

1. Rút phích các thiết bị lớn để tránh hỏng khi điện trở lại đột ngột.
2. Giữ tủ lạnh đóng kín — mở ít thì thức ăn giữ được lâu hơn nhiều.
3. Không dùng bếp gas để sưởi hay thắp sáng trong phòng kín.
4. Máy phát điện đặt ngoài trời, thoáng gió, tuyệt đối không đặt trong nhà hay gara kín.
5. Tiết kiệm pin điện thoại: giảm sáng, tắt thứ không cần, chỉ nhắn tin.
6. Nhà có thang máy thì biết lối cầu thang bộ, và có đèn pin ở đó.

Mất nước

• Trữ sẵn vài can ở nhà hay bị cúp nước.
• Nước dùng để rửa và xả khác nước để uống — chia rõ ngay từ đầu.
• Khoá van riêng nếu nghi rò rỉ khi nước có lại, vì áp lực trở lại đột ngột hay làm bung ống.
• Nước lâu ngày trong bồn chứa thì xả bỏ phần đầu.
• Đun sôi trước khi uống nếu không chắc nguồn nước.

Phải rời nhà gấp

1. Người trước, đồ sau — không quay lại lấy đồ.
2. Một túi nhỏ để sẵn: giấy tờ, thuốc, sạc, ít tiền, một bộ đồ.
3. Hẹn trước một điểm gặp ngoài nhà, và một điểm xa hơn nếu cả khu phải sơ tán.
4. Người lớn tuổi, trẻ nhỏ, người đi lại khó — phân công rõ ai giúp ai.
5. Thú nuôi thì có lồng hoặc dây sẵn, chúng hoảng và chạy trốn.
6. Gọi cứu hộ trước, rồi mới tính tới việc tự xử lý.

Nhà có người cần chăm sóc riêng

• Người dùng thiết bị y tế chạy điện — hỏi trước bệnh viện hoặc nhà cung cấp về phương án khi mất điện.
• Thuốc cần giữ lạnh thì biết trước sẽ để đâu nếu tủ lạnh ngừng.
• Người đi lại khó cần một người được phân công rõ, không để "ai cũng tưởng người kia lo".
• Trẻ nhỏ thì dặn trước bằng lời đơn giản, và tập một lần cho quen.
• Ghi ra giấy tên thuốc và liều của người trong nhà, để trong cặp giấy tờ.

Mưa bão và ngập

1. Theo dõi tin cảnh báo chính thức, không theo tin truyền miệng trong nhóm chat.
2. Kê cao đồ điện và giấy tờ trước khi nước lên, không đợi thấy nước mới dọn.
3. Ngắt điện khu vực có nguy cơ ngập — nước và điện là tổ hợp nguy hiểm nhất.
4. Không lội qua chỗ nước chảy xiết hay chỗ không nhìn thấy đáy.
5. Sạc đầy mọi thứ trước khi bão tới, và đổ đầy bình nước.
6. Chụp ảnh nhà và tài sản trước, phòng khi cần cho bảo hiểm.

Lối thoát: kiểm một lần cho chắc

• Đi thử lối thoát hiểm một lần, từ nhà mình xuống tới đường.
• Cửa thoát hiểm có bị khoá hay bị chất đồ chắn không — nếu có thì báo ban quản lý bằng văn bản.
• Chuồng cọp phải có ô mở được, chìa treo cố định một chỗ ai cũng biết.
• Cửa cuốn phải mở được bằng tay khi mất điện, và cả nhà biết cách.
• Bình chữa cháy còn hạn, và mọi người biết chỗ để.

Sau khi sự cố qua đi

1. Kiểm điện trước khi bật lại: ổ cắm, dây, thiết bị từng ngâm nước thì không cắm.
2. Thức ăn trong tủ lạnh mất điện lâu thì bỏ, đừng tiếc — ngộ độc tốn hơn nhiều.
3. Chụp ảnh thiệt hại trước khi dọn, nếu có bảo hiểm hoặc cần báo ban quản lý.
4. Nhà từng ngập thì để khô hẳn rồi mới sơn sửa, làm sớm là hỏng lại.
5. Bổ sung lại hộp đồ dự phòng ngay, đừng để lần sau mới nhớ.
6. Ghi lại điều gì đã thiếu — lần sau chuẩn bị đúng chỗ đó.

Hàng xóm là phần của kế hoạch

• Có số điện thoại của một hai nhà gần là điều đáng làm.
• Biết nhà nào có người già ở một mình, và họ biết nhà mình có ai.
• Nhóm chung của toà nhà hoặc tổ dân phố là nơi tin tức đến nhanh nhất.
• Giúp được thì giúp, nhưng đừng liều — cứu hộ có thiết bị và có huấn luyện.

Nhà thuê và phòng trọ

• Hỏi chủ nhà cầu dao và van nước ở đâu ngay hôm dọn vào, đừng đợi có chuyện.
• Có số điện thoại của chủ nhà và của thợ mà chủ nhà vẫn dùng.
• Báo hỏng bằng tin nhắn để có lưu lại, kể cả khi đã gọi điện.
• Phòng trọ chung lối đi thì biết lối thoát chung, và ai giữ chìa cửa sau.
• Đồ dự phòng vẫn nên có — ở thuê không có nghĩa là không chuẩn bị.

Kiểm lại hai lần một năm

1. Pin còn không, sạc dự phòng còn điện không.
2. Nước và đồ ăn còn hạn không — dùng trước, mua mới bù vào.
3. Thuốc trong hộp cứu thương còn hạn không.
4. Giấy tờ có gì mới cần bổ sung không.
5. Nhắc lại với cả nhà ba chỗ van, điểm gặp, và chỗ để hộp.

Ba việc không hoãn

• Chuyện sức khoẻ thì đi khám — sau sự cố cũng vậy, đừng chờ xem sao.
• Hỏng hóc về điện, gas, nứt, dột — sửa ngay.
• Hạn giấy tờ, hợp đồng bảo hiểm thì theo hạn.

Ba dòng trên lặp ở nhiều bài trong mục này, và lặp là cố ý.