Bản kiểm an toàn trong nhà: nửa tiếng đi một vòng

Bản kiểm này xếp theo mức thiệt hại nếu xảy ra, không xếp theo mức dễ làm. May là hai thứ đó phần lớn trùng nhau — những việc phòng được tai nạn nặng nhất lại nằm trong nhóm rẻ nhất và nhanh nhất.

Đi một vòng nhà với danh sách này mất chừng nửa tiếng.

Nhóm 1 — Cháy

• Báo khói: nhà có chưa? Nếu có thì bấm nút thử xem còn kêu không — pin hết là nó im lặng chứ không báo cho ai biết. Đặt ở hành lang ngủ và gần bếp.
• Bình chữa cháy: còn hạn không, kim áp suất có ở vùng xanh không, và 🔴 nó đang ở chỗ với tới được hay đang nằm trong kho sau đống đồ? Một bình chữa cháy không lấy ra được trong mười giây là một bình chữa cháy không tồn tại.
• Lối thoát: cầu thang có thông không; nhà có lồng sắt thì ô cửa thoát có mở được không, chìa có treo cố định ngay đó không. Thử mở một lần để biết chắc.
• Bàn thờ: chân nhang có đầy không, dây điện đèn thờ còn mềm hay đã giòn.
• Bếp: dây ga còn hạn, van khoá được, và không có rèm hay giấy hay chai dầu cạnh bếp.
• Ổ điện: có ổ nào đang cắm chồng nhiều thiết bị công suất lớn không — bình đun, lò, bàn ủi, máy sưởi cùng một ổ nối.
• Sạc pin: không sạc điện thoại trên đệm hay dưới gối; xe điện thì sạc ở chỗ thoáng và không sạc chắn lối thoát.

Nhóm 2 — Ngã

Đây là nguyên nhân thương tích tại nhà phổ biến nhất, và nguy hiểm nhất với người lớn tuổi — một cú ngã ở tuổi bảy mươi đổi hẳn phần đời còn lại.

• Nhà tắm: thảm chống trơn hoặc sàn nhám; tay vịn nếu trong nhà có người già.
• Ánh sáng ban đêm: có đèn ở lối từ giường ra nhà vệ sinh không? Đèn cảm ứng nhỏ cắm ổ là món rẻ nhất trong cả danh sách này mà dùng mỗi đêm.
• Cầu thang: đủ sáng, có tay vịn suốt chiều dài, không để đồ ở bậc.
• Dây điện chạy ngang lối đi — gom lại, đi sát chân tường, dán cố định.
• Thảm mép cong, thảm không cố định — đây là thứ hay vấp nhất và cũng dễ sửa nhất.
• Đồ để trên cao mà hay phải lấy — hạ xuống. Người già trèo ghế lấy đồ là tình huống không nên tồn tại.
• Sàn mùa nồm — trải thảm ở lối đi chính, vì lớp nước ngưng tụ mỏng trơn hơn sàn đổ nước và mắt không thấy được.

Nhóm 3 — Điện

• 🔴 Có aptomat chống giật chưa? Đây là thiết bị ngắt điện khi có dòng rò qua người — thứ đứng giữa một sự cố và một tai nạn chết người. Nhà cũ nhiều khi không có. Bấm nút thử mỗi vài tháng: nhấn nút test, điện phải ngắt ngay.
• Dây giòn, vỏ nứt, băng keo quấn tạm — thay, đừng quấn thêm.
• Ổ cắm lỏng hoặc nóng khi dùng — dấu hiệu tiếp xúc kém, phải sửa.
• Ổ điện gần chỗ nước — bồn rửa, máy giặt, ban công — phải có nắp che.
• Đừng tự mở tủ điện tổng. Thay bóng, thay ổ sau khi ngắt aptomat thì làm được; đổi aptomat và kéo lại đường dây thì gọi thợ.

Nhóm 4 — Ngạt khí

🔴 Nhóm này ít người nghĩ tới mà hậu quả nặng nhất, vì nó không có cảnh báo.

• Tuyệt đối không đốt than, củi để sưởi trong phòng kín. Khí sinh ra khi cháy thiếu khí không màu không mùi, và người ta ngủ thiếp đi chứ không thấy ngột. Đây là nguyên nhân của những tai nạn cả gia đình đã xảy ra thật, nhất là vào các đợt lạnh.
• Máy phát điện phải đặt ngoài trời, cách xa cửa sổ và cửa ra vào — không đặt trong nhà, không đặt trong gara kể cả khi mở cửa.
• Bình nóng lạnh dùng gas phải lắp đúng chỗ có thông gió, không lắp trong buồng tắm kín.
• Quạt hút nhà tắm và bếp — có chạy không, lưới có bị bụi bịt kín không.

Nhóm 5 — Đồ đổ và nước

• 🔴 Tủ cao, kệ sách, gương lớn phải được neo vào tường nếu nhà có trẻ nhỏ. Trẻ bám vào và kéo đổ là tai nạn nghiêm trọng đã xảy ra nhiều. Móc neo chống lật rất rẻ.
• Tivi đặt trên tủ thấp — cố định vào tường hoặc vào tủ.
• Xô chậu có nước, bồn tắm có nước — đổ hết khi không dùng nếu trong nhà có trẻ nhỏ. Trẻ đuối nước ở mực nước rất thấp.
• Cửa sổ và ban công nhà cao tầng — nút chặn giới hạn độ mở, và không kê đồ trẻ trèo được sát cửa sổ hay lan can.

Nhóm 6 — Hoá chất và thuốc

• Cất cao hoặc khoá, không để dưới bồn rửa trong tầm với của trẻ.
• 🔴 Đừng bao giờ sang chiết hoá chất vào chai nước uống. Đây là nguyên nhân ngộ độc thường gặp và hoàn toàn tránh được — giữ nguyên chai gốc có nhãn.
• Không trộn các chất tẩy rửa với nhau — một số kết hợp sinh khí độc.
• Thuốc: để nguyên vỏ có tên, bỏ thuốc hết hạn, không để trên bàn ăn hay đầu giường nếu nhà có trẻ.

Lịch kiểm

• Mỗi tháng, năm phút: bấm thử báo khói, nhìn một vòng lối đi và dây điện.
• Mỗi vài tháng: bấm nút thử aptomat chống giật.
• Mỗi năm một lần, kỹ hơn: đi hết bản kiểm này; gắn vào dịp dọn nhà cuối năm cho khỏi quên.

Ưu tiên theo ai đang ở trong nhà

• Có trẻ dưới năm tuổi → neo đồ vào tường, chặn cửa sổ, cất hoá chất và thuốc, đổ hết nước đọng. Làm bốn việc này trước.
• Có người trên bảy mươi → chống ngã là ưu tiên số một: đèn đêm, tay vịn, thảm chống trơn, hạ đồ hay dùng xuống thấp.
• Có người bệnh hoặc đi lại khó → thêm: lối đi rộng và trống, chuông hoặc điện thoại trong tầm với ở chỗ nằm.

Một việc cuối, tốn hai phút

⇒ Dán số khẩn cấp ở chỗ ai cũng thấy — cửa tủ lạnh hoặc gần điện thoại bàn: cứu hoả, cấp cứu, công an, kèm địa chỉ nhà viết đầy đủ.

Địa chỉ nghe thừa, nhưng trong lúc hoảng loạn thì người gọi — có thể là trẻ con, người giúp việc, hoặc khách — thường không đọc nổi địa chỉ chính xác. Một tờ giấy dán sẵn giải quyết được điều đó.