Nhà tốt đo bằng gì: bốn thứ kiểm được trước khi bàn tới hướng
Hỏi mười người thế nào là nhà tốt thì tám người sẽ nói về hướng. Hướng là thứ được nói nhiều nhất, nhưng cũng là thứ khó đổi nhất và khó kiểm chứng nhất. Trong khi đó có bốn thứ vừa đo được, vừa sửa được, vừa ảnh hưởng tới sức khoẻ và cảm giác sống mỗi ngày — và chúng gần như luôn bị bàn sau cùng.
Bài này đi theo thứ tự ngược lại: đo bốn thứ đó trước, sửa cái sửa được, rồi hẵng tính chuyện khác.
Một: ánh sáng — đo bằng điện thoại cũng được
Không cần máy đo chuyên dụng. Mở một ứng dụng đo ánh sáng trên điện thoại, đi một vòng nhà vào khoảng mười giờ sáng ngày trời thường, ghi lại con số ở mấy chỗ hay ngồi: bàn ăn, ghế sofa, bàn làm việc, giường.
Điều đáng quan tâm không phải con số tuyệt đối mà là chênh lệch giữa các phòng và chỗ nào tối tới mức phải bật đèn giữa ban ngày. Chỗ nào phải bật đèn lúc mười giờ sáng là chỗ có vấn đề về ánh sáng, không phải chỗ có vấn đề về hướng.
Ba việc rẻ tiền làm trước khi nghĩ tới sửa chữa: lau kính cả hai mặt, dời đồ cao ra khỏi trước cửa sổ, đổi rèm dày sang rèm mỏng ở phòng ban ngày.
Hai: thông gió — thử bằng một tờ giấy
Mở hai cửa ở hai phía đối nhau, cầm một tờ giấy mỏng đưa ngang khe cửa. Giấy lay thì có luồng; giấy đứng yên thì phòng đó chỉ có một mặt thoáng và cần trợ giúp cơ học.
Nhà chỉ một mặt thoáng là chuyện rất phổ biến ở nhà ống và căn hộ. Không đập tường được thì:
- Bật quạt hút ở phòng kín nhất, nhất là bếp và nhà tắm, và bật đủ lâu chứ không bật lấy lệ.
- Chừa khe dưới cửa phòng để không khí có đường đi, thay vì bịt kín cả bốn phía.
- Mở cửa sổ vào lúc ngoài trời mát nhất trong ngày, không mở vào lúc nắng gắt nhất.
Ba: độ ẩm — món đồ đáng tiền nhất trong bài này
Một chiếc ẩm kế rẻ tiền là khoản đầu tư có tỉ lệ hiệu quả trên số tiền cao nhất trong nhà. Đặt ở phòng ngủ và phòng khách, đọc vài lần trong ngày suốt một tuần.
Điều cần nhìn không phải một con số lý tưởng mà là độ ổn định. Ẩm cao kéo dài gây mốc, gây mùi, làm hỏng đồ gỗ và đồ da. Ẩm thay đổi lên xuống liên tục làm nứt đồ gỗ và bong sơn — cái này âm thầm hơn nên ít ai để ý.
Thứ tự chữa theo tiền: thông gió đúng lúc (miễn phí) → gói hút ẩm trong tủ kín (rẻ) → máy hút ẩm hoặc chế độ khô của điều hoà (tốn hơn) → xử lý chống thấm ở nguồn (tốn nhất nhưng là gốc của vấn đề).
Bốn: an toàn — phần ít được gọi là phong thuỷ nhất
Đây là phần nên làm trước tiên dù nó không đẹp để kể. Danh sách kiểm hai mươi phút:
- Ổ cắm, dây điện có chỗ nào nóng, đen, nứt vỏ không. Ổ cắm nối chồng nhiều tầng là chỗ hay cháy nhất.
- Bình gas, dây gas, van khoá — dây cao su cũ có vết nứt thì thay, đừng đợi.
- Lối thoát: cửa ra có mở được từ bên trong không, chìa khoá để đâu, chuồng cọp có cửa mở được không.
- Sàn trơn ở nhà tắm và bậc thềm, nhất là nhà có người lớn tuổi.
- Bình chữa cháy còn hạn và có ai trong nhà biết dùng không.
Một điều đáng nhắc vì nó cướp mạng người mỗi năm: không đốt than, không chạy máy phát điện trong phòng kín. Khí CO không màu không mùi, người ngạt thường không kịp nhận ra.
Bốn thứ này liên quan gì tới hướng nhà
Hướng ảnh hưởng thật tới ba trong bốn thứ trên: nắng chiếu vào đâu, gió vào lối nào, tường nào hấp nhiệt. Nhưng hướng chỉ là một trong các nguyên nhân, còn bốn thứ trên mới là kết quả mình thật sự sống cùng. Đo kết quả thì dễ và sửa được; tranh luận nguyên nhân thì dễ sa vào chuyện không ai kiểm chứng nổi.
Nhà hướng "xấu" mà sáng, thoáng, khô, an toàn thì vẫn là nhà dễ sống. Nhà hướng "đẹp" mà tối và ẩm thì vẫn khổ mỗi ngày.
Thứ tự bỏ tiền
Nếu có một khoản để sửa nhà, thứ tự này thường cho kết quả rõ nhất:
- An toàn trước — điện, gas, lối thoát. Đây là khoản không được bỏ qua.
- Chống thấm và chống ẩm ở nguồn — sửa chỗ rò, chỗ thấm; đắt nhưng không sửa thì mọi thứ khác hỏng theo.
- Ánh sáng — mở rộng ô lấy sáng nếu được, nếu không thì đầu tư đèn tử tế.
- Thông gió cơ học — quạt hút đúng chỗ, đúng công suất.
- Sau cùng mới tới phần trang trí và vật phẩm.
Khi nào cần gọi người có chuyên môn
Ba trường hợp đừng tự làm: nứt tường theo phương chéo hoặc nứt ở cột và dầm (gọi kỹ sư kết cấu), điện chập nhiều lần dù đã thay thiết bị (gọi thợ điện có chứng chỉ), và nghi ngờ nước sinh hoạt nhiễm bẩn (gửi mẫu tới cơ quan chuyên môn địa phương). Mấy việc này không thuộc phạm vi tự xoay xở.
Tóm lại
Nhà tốt là nhà sáng, thoáng, khô và an toàn — bốn thứ đo được bằng dụng cụ rẻ tiền và sửa được theo từng mức ngân sách. Làm xong bốn thứ đó rồi, phần còn lại là chuyện sở thích và niềm tin, và lúc ấy tiêu tiền vào đâu cũng là lựa chọn tỉnh táo hơn.